شکی نیست که با جهانی شدن و کاهش قابل توجه موانع و محدودیتهای تجارت و کسب و کار در سطح بینالملل، مدیریت زنجیره تامین کسب و کارها پیچیدهتر میشود. چون رقابتها همچنان در حال افزایش است. شرکتها نیز برای موفقیت باید به اهداف رشد خود دست پیدا کنند. همین امر نیز سازمانها را مجبور به گرفتن و اجرای استراتژیهایی تهاجمی مثل ورود به بازارهای جدید، تامین مواد اولیه از منابع متنوع جهانی و حتی انتقال مراکز تولیدی می کند.
این امر باعث اهمیت پیدا کردن و پیچیده شدن عملیاتهای داخلی و خارجی شرکتها (مثل تامین مواد، تولید و توزیع( میشود. شرکتها و کسب و کارها نیز برای اینکه بتوانند در این محیط پیچیده و رقابتی به موفقیت دست پیدا کنند و توانایی مدیریت مناسب عملیاتها را داشته باشند؛ باید شناخت کاملی از مفهوم مدیریت زنجیره تامین و لجستیک و تمایز آن ها با یکدیگر داشته باشند.
به همین دلیل، قصد داریم در ادامه این مقاله از سایت سیم بیزینس همه چیز درباره مدیریت زنجیره تأمین را با شما در میان بگذاریم. در نهایت نیز، راهنماییهای لازم را به شما ارائه دهیم تا بهتر بدانید که برای دستیابی به حداکثر موفقیت در بازار آشفته امروز، باید بر کدام جنبههای کسب و کار تمرکز بیشتری داشته باشید.
مدیریت زنجیره تامین چیست
مدیریت زنجیره تأمین (SCM) را باید مدیریت و کنترل کل سفر یک محصول از زمان ارائه ایده و تولید تا رسیدن به دست مشتری در نظر گرفت. این سفر و فرایند بسیار فراتر از یک حمل و نقل ساده است و شامل فعالیتهای مختلفی چون موارد. زیر می شود:
- برنامهریزی برای مشخص کردن میزان تولید
- تامین مواد خام از تامین کنندگان
- فرایند ساخت و تولید
- انبارداری
- و در نهایت توزیع و تحویل نهایی.
هدف اصلی مدیریت زنجیره تامین اطمینان از این موضوع است که تمامی این کارها، به هم پیوسته و دقیقاً همانطور که باید، انجام شوند. در نتیجه ما بتوانیم محصولات با کیفیت و مورد نیاز مشتریان را در زمان مناسب و با قیمت مناسب به دست آن ها برسانیم و رضایت مشتریان را جلب کنیم.
در صورتی که فرایند زنجیره تامین به درستی مدیریت و کنترل نشود؛ مراحل و اجزای مختلف زنجیره تامین مانند حلقههای جدا از یکدیگر عمل میکنند و از هم گسسته و ناهماهنگ میشوند. این امر باعث میشود تا شرکت با خطرات بزرگی چون تاخیر در فرایند تولید، هزینههای بالا و کمبود موجودی رو به رو شود. این در حالی است که با مدیریت صحیح زنجیره تامین، تمامی این مراحل به صورت به هم پیوسته کار خواهند کرد و کارها خیلی سریعتر، ارزانتر و قابل اطمینانتر انجام میشوند.
علاوه بر این، مدیریت زنجیره تامین می تواند فراتر از شرکت شما باشد و شامل تمامی شرکای تجاری، تأمینکنندگان مواد اولیه و توزیعکنندگان در کشورهای مختلف جهان باشد. مثلا یک نرم افزار زنجیره تامین به شما کمک می کند تا بتوانید روابط و عملیات تأمینکنندهای که در چین قطعه میسازد را با کارخانهای که در اروپا مونتاژ میکند، هماهنگ کنید.
این کار باعث میشود همکاری و تبادل اطلاعات به صورت فوری و آنلاین انجام شده و ریسکهای تجاری کاهش یابد.
مراحل کلیدی مدیریت زنجیره تامین (SCM)
زنجیره تامین متناسب با نوع کسب و کار شما تا حد زیادی میتواند متفاوت باشد. به عنوان مثال، تمرکز شرکتهای B2B بیشتر بر مدیریت فرایندهای تولید پیچیده و پرهزینه است. در حالی که شرکتهای مصرفکننده محور (B2C)، بیشتر با چالشهایی در حوزه لجستیک (انتقال کالا) یا خدمات مشتریان رو به رو میشوند.
با این حال، صرف نظر از نوع کسب و کار شما، مدیریت زنجیره تامین دارای فرایندها و مراحل مشخصی است که بیشترین ریسکها و فرصتها را به همراه دارد. اطلاع از آن ها نیز، برای موفقیت هر شرکتی لازم و حیاتی است. از این فرایندها و مراحل عبارتند از:
-
برنامهریزی و پیشبینی
برنامه ریزی در زنجیره تامین به معنای پیشبینی تقاضا و میزان نیاز مشتریان در آینده به محصولات؛ همچنین بهینهسازی برنامه تولید است. این برنامه ریزی، تضمین می کند که کسبوکارها، محصولات مناسب را در زمان مناسب در دسترس داشته باشند. در عین حال نیز، ضایعات و ناکارآمدی را به حداقل برسانند.
در مدیریت زنجیره تامین برای پیشبینی تقاضا به صورت پیشرفته، می توانید از دادههای لحظهای و تحلیلهای مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) برای تحلیل دادهها و پیشبینی تغییرات در تقاضای مشتری؛ همچنین مدلسازی سناریو برای درک احتمالات آینده استفاده کنید.
سپس با یکپارچه کردن برنامهریزی در سه بخش اصلی (تدارکات، تولید و توزیع)، تولید را بهینه کرده و منابع را به طور کارآمدتری تخصیص دهید.
اغلب مدیران در این مرحله از مدیریت زنجیره تامین برای مدیریت ریسک از شبیه سازها استفاده می کنند.
شبیه سازها مانند یک آزمایشگاه مجازی برای زنجیره تامین مدیران هستند. آن ها این امکان را در اختیار مدیران قرار میدهند تا مشکلات احتمالی (مثل اینکه تامین کننده اصلی مواد اولیه را تامین نکند؛ یا تاخیرهای لجستیکی و مشکل در ارسال کالا در گمرک) را در یک فضای مجازی در سیستم وارد کنند.
در نتیجه، بهتر تصمیم بگیرند که در صورت وقوع چنین اختلالی در دنیای واقعی، بهترین واکنش و استراتژی جایگزین چیست؟
در نتیجه در دنیای واقعی استراتژیهای خود را با سرعت و اثربخشی بیشتری اعمال کنند.
در صورتی که علاقه مند به دریافت اطلاعات بیشتر درباره دوره های شبیه سازی کسب و کار هستید؛ کارشناسان ما در سیم بیزینس آماده ارائه مشاوره رایگان به شما عزیزان هستند.
-
تأمین منابع و تدارکات در مدیریت زنجیره تامین
تامین منابع و تدارکات به معنای جستجوی فعالانه و همکاری هدفمند با تامین کنندگان برای تضمین کردن دسترسی پایدار به مواد اولیه است. داشتن یک استراتژی تدارکات قدرتمند و قوی به متخصصان زنجیره تامین کمک میکند تا مطابق با بودجه و هدف خود، بهترین کار را انجام دهند.
این امر به آن ها اجازه میدهد تا تامین کنندگان را بر اساس معیارهای جامع و مهمی مثل هزینه، قابلیت اطمینان، کیفیت و پایداری مورد ارزیابی قرار دهند. همچنین از چند منبع یابی (خرید از چندین فروشنده) برای کاهش دادن وابستگی به یک فروشنده واحد استفاده کنند.
نرمافزارهای دید زنجیره تامین نیز، به مدیران این امکان را میدهد تا به صورت لحظهای عملکرد تامین کنندگان را بررسی و خیلی سریع خطرات احتمالی را شناسایی کنند. در نهایت، خودکارسازی فرآیندهای تدارکات باعث میشود انتخاب تأمینکننده سرعت بگیرد؛ هزینههای اداری کاهش پیدا کند و شرکتها بتوانند به شکل چابکتری به نوسانات بازار پاسخ دهند.
-
ساخت و تولید بهینه در مدیریت زنجیره تامین
در این مرحله، مدیران وظیفه تبدیل مواد اولیه به محصولات نهایی با کارآمدترین شکل ممکن را دارند. هدف از این کار، تعادل ایجاد کردن بین کارایی بالا (هزینههای پایین) و داشتن انعطاف پذیری لازم برای پاسخگویی به بازار است.
این برنامهریزی هوشمند تولید، باعث هماهنگ شدن برنامههای ساخت با پیش بینیهای تقاضا میشود. این هماهنگی هوشمند نیز، هم از تولید بیش از حد (موجودی اضافه) و هم از کمبود ناگهانی کالا جلوگیری خواهد کرد.
استفاده از فناوری های مدرن مثل تحلیل داده در مدیریت زنجیره تامین به مدیران این امکان را می دهد تا نیازهای تعمیر و نگهداری ماشین آلات را پیش بینی کرده و از توقف ناگهان غیر منتظره خط تولید جلوگیری کنند.
همچنین استفاده از ابزارهایی مثل دوقلوهای دیجیتال و نظارت لحظهای به مدیران کمک می کند تا سطح تولید را به صورت پویا و با اطمینان کامل تغییر دهند. علاوه بر این، در صنایع فرایندی مدیریت دقیق فرمولها باعث تضمین شدن ثبات کیفیت محصولات و رعایت الزامات قانونی میشود.
-
مدیریت موجودی
در این مرحله، مدیران شرکت و کسب و کارها باید موجودی را به نحوی نگهداری کنند که بتواند پاسخگو تقاضای مشتریان و بازار باشد. بدون اینکه کالا بیش از حد در انبار وجود داشته باشد. یا به اتمام برسد.
این ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا از زمان به وجود آمدن تجارت در روزگاران قدیم تا به حال، اصلیترین دغدغه در مدیریت زنجیره تامین بوده است. امروزه سازمانها و شرکتها میتوانند با استفاده از سیستمهای هوشمند بهینهسازی موجودی، سطح موجودی کالا را با توجه به تغییرات بازار، مدت زمان تحویل تأمینکنندگان و محدودیتهای انبار به صورت خودکار تنظیم کنند.
علاوه بر این، سیستمهای سفارش گذاری خودکار زمانی که موجودی به زیر یک نقطه مشخص میرسد، به صورت خودکار فرمان سفارش جدید را صادر میکنند. در نتیجه مانع از خالی شدن انبار و کمبود کالا می شوند.
علاوه بر این، ابزارهای ردیابی تاریخ انقضا و مدیریت بچ یا دسته کالا به ما در کاهش دادن ضایعات به خصوص کالاهای فاسد شدنی کمک میکنند.
-
لجستیک و توزیع در مدیریت زنجیره تامین
لجستیک و توزیع به جابه جایی کالاها از انبار تا زمان تحویل به مشتری گفته میشود. میزان کارآمدی این بخش مشخص میکند که یک کسب و کار با چه سرعت و هزینهای میتواند سفارشات مشتریان خود را انجام دهد.
در این مرحله، برای افزایش کارایی از سیستمهای تخصصی و نرم افزار مدیریت زنجیره تامین استفاده میشود که عبارتند از:
- سیستم مدیریت انبار (WMS): فرآیندهای نگهداری، آمادهسازی و ارسال کالا در انبار را ساده میکند.
- سیستم مدیریت حملونقل (TMS): بهترین مسیرها و شرکتهای حملونقل را انتخاب میکند.
ردیابی لحظهای و تحلیلهای هوشمند به مدیران این امکان را میدهد تا برنامههای لجستیکی را مطابق با شرایط واقعی مثل ترافیک و آب و هوا تنظیم کنند. در نتیجه تحویلهایی با دقت بالاتر انجام دهند.
علاوه بر این، مدیریت لجستیک و زنجیره تامین مدرن که بر پایداری زیست محیطی تمرکز دارند؛ به دنبال استفاده از حمل و نقلهای کم کربن و استراتژیهای لجستیک آخرین مایل (Last-mile logistics) هستند که اثرات زیست محیطی عملیات را کاهش میدهند.
-
لجستیک معکوس در مدیریت زنجیره تامین
لجستیک معکوس به معنای مدیریت فرایند بازگشت کالا، تعمیر و بازیافت محصولات است و باید به شیوهای مقرون به صرفه انجام شود. سیستمهای خودکار خیلی سریعتر و آسانتر مرجوعیها را پردازش میکنند. به همین دلیل، به کسب و کارها کمک میکنند تا اصطکاک عملیاتی را کاهش داده و رضایت مشتریان خود را افزایش دهند.
هوش مصنوعی نیز به مدیران زنجیره تامین کمک میکند تا با تحلیل کردن نقص کالا، خیلی سریعتر تصمیم بگیرند که محصول مرجوعی باید تعمیر، بازسازی یا دور انداخته شود. همچنین این فرایند بخشی از اقتصاد چرخشی به حساب میآید که در آن با استفاده مجدد از قطعات و مدیریت بهینه ضایعات، به افزایش پایداری و کاهش ضایعات غیر ضروری کمک میشود.
اهمیت مدیریت زنجیره تامین (SCM)
یک زنجیره تامین بدون مدیریت قوی مثل یک ساختمان بدون نقشه است. شما میتوانید بهترین مواد، متخصصان ماهر و تجهیزات را در اختیار داشته باشید. اما بدون جهت دهی، برنامهریزی و هماهنگی هیچ یک از آن ها آن طور که باید اجرا نمی شود و نتیجه بخش نخواهند بود.
اصلیترین نکته این است که حتی اگر فوق العادهترین محصول جهان را تولید کنید؛ در صورتی که نتوانید آن را سودآور و کارآمد بسازید. همچنین به سادگی به دست مشتریان خود برسانید؛ صادقانه بگویم محصول شما عملاً هیچ ارزشی نخواهد داشت.
لذا باید گفت که مدیریت صحیح زنجیره تامین بسیار حیاتی است. تمرکز مداوم بر بهبود این حوزه و فناوریهای آن نیز، نشان دهنده این است که مدیریت زنجیره تامین تا چه اندازه در بقا و موفقیت کسب و کارهای امروزی نقش دارد.
مزایای مدیریت زنجیره تامین
زنجیره تأمین شما، اولین جایی است که مشکلات عملیاتی شرکت را نشان میدهد و زنگ خطر را به صدا در میآورد. در صورتی که این فرایند به درستی کار نکند؛ کل کسب و کار شما در معرض ریسکهای جدی قرار میگیرد. اما زمانی که زنجیره تامین با شیوههای مناسب مدیریت تقویت و بهینهسازی میشود؛ نتایج کاملاً مثبتی برای کسب و کار و شرکت شما به ارمغان خواهد داشت.
در ادامه به برخی از مهمترین مزایایی که میتوانید با بهینهسازی مدیریت زنجیره تامین به آن دست پیدا کنید را بیان میکنیم:
-
دید بیشتر، ریسک کمتر
زنجیرههای تأمین پیچیده هستند. کنترلهای کیفی مورد نیاز یک تأمینکننده کالاهای خام که محصول را به سراسر جهان ارسال میکند را در نظر بگیرید. ردیابی پیشرفته و تجزیه و تحلیل پیشبینیکننده به مدیران زنجیره تأمین کمک میکند تا اختلالات احتمالی را در طیف بسیار متنوعی از پیوندهای زنجیره تأمین پیشبینی و بر اساس آن ها اقدام کنند.
-
چابکی و انعطافپذیری
مدیریت زنجیره تامین به مدیران این امکان را میدهد تا با استفاده از هوش مصنوعی و تحلیل دادهها تاثیرات ناگهانی بازار مثل کمبود مواد اولیه حوادث آب و هوایی و غیره را قبل از وقوع پیش بینی کنند چنین پیشبینیهایی به آنها این امکان را میدهد تا خیلی سریعتر برنامههای تولید و موجودی خود را تنظیم کنند این پاسخگویی سریع به نوسانات زنجیره تامین را در مقابل مشکلات بحرانها مقاوم میکند به سازمانها و شرکتها نیز این اجازه را میدهد تا بدون توقف به سمت اهداف خود حرکت کنند
-
بهینهسازی عملیات و کاهش هزینهها
زنجیره تامین طیف وسیعی از منابع و تجهیزات وسایل نقلیه نیروی انسانی و سیستمهای زیادی را در یک سازمان درگیر و مصرف میکند به همین دلیل است که مدیریت زنجیره تامین مناسب میتواند تا حد زیادی با کاهش پیدا کردن ضایعات موجودی اضافه ناکارآمدیها و کارهای بیهوده از هدر رفتن این منابع جلوگیری کند
زمانی که موجودی دقیقتر و تولید بهینهتر باشد شرکتها این امکان را دارند تا هزینههای خود به صورت قابل توجهی صرفهجویی کنند و تمامی عملیات های خود را مقرون به صرفهتر پیش ببرند
-
همکاری قویتر با تأمینکنندگان
پلتفرمهای مدیریت زنجیره تامین مبتنی بر ابر، یک شبکه متصل بین تأمینکنندگان، تولیدکنندگان و توزیعکنندگان ایجاد میکنند. این امر باعث ایجاد اعتماد و افزایش دقت و بهرهوری میشود. شتراکگذاری دادههای لحظهای در مورد موجودی، سفارشات و برنامههای تولید به ریشهکن کردن ناهماهنگیهای دادهها کمک میکند. همچنین باعث می شود تا همه شرکای زنجیره تأمین، تصویری واحد و یکسان از وضعیت داشته باشند، که این خود به دقت بیشتر و تصمیمگیریهای بهتر منجر میشود.
-
مشتریان شادتر و وفادار
مدیریت زنجیره تامین با برنامهریزی دقیق تقاضا و اجرای خودکار سفارشها، تضمین میکند که محصولات به موقع و با کیفیت مطلوب به دست مشتری برسند. کنترل کیفیت هوشمند و لجستیک پیشبینیکننده نیز، باعث بهبود سطح خدمات و کاهش خطاهای پرهزینه در تحویل میشود. این دقت بالاتر در نهایت باعث کاهش پیدا کردن مرجوعیها و افزایش وفاداری طولانیمدت مشتریان می شود.
-
پایداری و انطباق با قوانین
راهکارهای مدیریت زنجیره تامین امروزی، ابزارهای ردیابی زیستمحیطی را در خود جای دادهاند. این ابزارها به کسبوکارها در کاهش ردپای کربن، مدیریت منابع اخلاقی و رعایت الزامات نظارتی کمک می کنند. همچنین باعث می شوند تا شاخصها و معیارهای پایداری (مثل میزان مصرف انرژی یا تولید زباله) به صورت یکپارچه در فرآیندهای کسبوکار لحاظ شوند. در نتیجه شرکت ها می توانند هم اقتصادی عمل کنند و هم دوستدار محیط زیست باشند.
چگونه فناوری، مدیریت زنجیره تامین را متحول میکند؟
مانند هر چیز دیگری، زنجیرههای تأمین نیز، روز به روز هوشمندتر و از نظر فناوری پیشرفتهتر میشوند. متخصصان و مدیران این حوزه نیز، طیف رو به رشدی از ابزارهای دیجیتال قدرتمند را در اختیار دارند که از آن ها می توان موارد زیر را نام برد:
-
هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی (ML)
هوش مصنوعی از دادهها تغذیه میکند. هرچه دادههای بیشتری از سفارش تا تحویل جمعآوری شود، راهحلهای مجهز به هوش مصنوعی برای تجزیه و تحلیل و استفاده از آن اطلاعات بهتر عمل میکنند. یادگیری ماشین (ML) نیز، این قابلیت را تقویت میکند و تضمین میکند که فرآیندهای مدیریت زنجیره تامین (SCM) با گذشت زمان به طور مداوم از تجربیات گذشته خود درس بگیرند و دقیقتر و کارآمدتر شوند.
-
اینترنت اشیا (IoT)
دستگاههای اینترنت اشیا، حسگرها و برچسبهای هوشمند ( مانند RFID)، امکان ردیابی دقیق محمولهها در لحظه را فراهم میکنند. همچنین شرایط انبار کالا (مثل دما و رطوبت انبار) را رصد میکنند. این امر به مدیران اجازه میدهد نه تنها از موقعیت کالاها در زنجیره تأمین، بلکه از وضعیت آن ها و احتمال در خطر و آسیب دیدگی بودن آن ها نیز مطلع شوند.
-
فناوری بلاکچین
برای شرکتهای بزرگی که به دنبال مبارزه با جعل، کلاهبرداری یا تأمین منابع و خرید مواد اولیه از منابع غیراخلاقی هستند؛ بلاکچین ابزاری قدرتمند است. با این ابزار می توان منشا اصلی، کیفیت کالا و اصالت آن را تایید کرد. این کار شفافیت کامل در تمام مراحل زنجیره تأمین را تضمین میکند.
-
پلتفرمهای مدیریت زنجیره تامین (SCM) مبتنی بر ابر
راهکارهای مدیریت زنجیره تأمین ابری، امکان رشد و انعطاف، امنیت و بهروزرسانیهای خودکار را ارائه میدهند. همچنین همکاری همزمان بین همه شرکا در شبکههای زنجیره تأمین (تأمینکننده، تولیدکننده و توزیعکننده) را آسان تر میکنند.
با توجه به اینکه وقت طلا است؛ سیستمهای ابری تضمین میکنند که تمام افراد در شبکه شما، با دادههای زنده و یکسانی کار میکنند و از بروز خطا جلوگیری میشود.
-
اتوماسیون و رباتیک هوشمند
رباتهای خودکار و فرآیندهای رباتیک امروزی از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین استفاده می کنند. آن ها موقعیتها را تجزیه و تحلیل می کنند و از شتباهات گذشته درس می گیرند. به واسطه شبکه اینترنت اشیا (IoT) با سایر ماشینآلات ارتباط برقرار می کنند. این یعنی هم افراد و هم تجهیزات در زنجیره تأمین، با استفاده از اطلاعات مشترک و واحد، به صورت هماهنگ با یکدیگر کار میکنند.
نمونههایی از مدیریت زنجیره تامین (SCM) در صنایع مختلف
مدیریت مؤثر زنجیره تأمین در صنایع مختلف ضروری است و به کسبوکارها کمک میکند تا در مواجهه با اختلالات، منابع را بهینه کرده و کارایی خود را حفظ کنند. در زیر برخی از مهمترین چالشهای پیش روی صنایع مهم و چگونگی مقابله با آن ها با استفاده از شیوههای قوی مدیریت زنجیره تأمین می آوریم:
-
صنعت غذا و نوشیدنی
مدیران زنجیره تأمین در این بخش با چرخه عمر کوتاه محصولات، نوسانات زیاد در میزان تقاضای مشتری و الزامات سختگیرانه نظارتی دست و پنجه نرم میکنند.
موارد استفاده از مدیریت زنجیره تامین در صنعت غذا و نوشیدنی:
-
- پیشبینی پیشرفته تقاضا: این پیش بینی به معنای برنامهریزی دقیقتر تولید است. با توجه به عمر مفید کوتاه، موجودی کالا در صورت عدم نظارت دقیق میتواند به سرعت از یک دارایی به یک زیان تبدیل شود.
- قابلیت مشاهده خودکار زنجیره تأمین: به ردیابی لحظه ای مواد اولیه و کالاهای نهایی در زمان واقعی کمک میکند. در نتیجه به ما امکان مدیریت منحصر به فرد انواع محصولات مختلف با الزامات نگهداری متفاوت را به طور همزمان می دهد.
- لجستیک متمرکز بر پایداری: به هماهنگی مسیرهای حمل و نقل کمک میکند که باعث بهینهسازی بارها و به حداقل رساندن آلودگی میشود. در عین حال نیز، حمل و نقل ایمن مواد فاسدشدنی را نیز تضمین میکند.
صنعت مراقبتهای بهداشتی
بیماری های همهگیر مثل کرونا به خوبی نشان داده اند که چگونه رویدادهای جهانی میتوانند در زنجیره تامین مراقبتهای بهداشتی پیچیدگی ایجاد کنند. زیرا تأخیر در تهیه مواد اولیه یا اختلال در توزیع میتواند بر مراقبت از بیمار تأثیر بگذارد.
موارد استفاده از مدیریت زنجیره تامین در صنعت مراقبتهای بهداشتی
-
- قابلیت ردیابی زنجیره تأمین از ابتدا تا انتها، تضمین میکند که کالاها با الزامات نظارتی دائماً در حال تغییر سازگار هستند. همچنین به حفظ ایمنی بیماران کمک میکند.
- مدلسازی سناریو به مدیران اجازه میدهد تا ریسکهای زنجیره تأمین را شبیهسازی کنند و بر اساس موقعیتهای بالقوه مختلف، برنامههای جایگزین تهیه کنند.
- راهکارهای مدیریت زنجیره سرد، تضمین میکنند که داروهای حساس به دما، یکپارچگی و کیفیت خود را از زمان تولید توسط تولیدکننده تا رسیدن به دست بیمار حفظ می کنند.
صنعت تولید گسسته
تولیدکنندگان گسسته باید بین تولید به موقع و انعطافپذیری زنجیره تأمین تعادل برقرار کنند. زیرا کمبود حتی یک جزء میتواند باعث مختل شدن برنامههای تولید شود و تأخیرها و مشکلات بزرگی ایجاد کند.
موارد استفاده از مدیریت زنجیره تامین در صنعت تولید گسسته
-
- برنامهریزی یکپارچه عرضه و تقاضا: با هماهنگ کردن موجودی مواد اولیه با ظرفیت تولید، برنامههای تولید را بهینه میکند.
- استراتژیهای چندمنبعی: وابستگی به یک تأمینکننده واحد را کاهش میدهند و باعث میشوند عملیات چابکتر شود. از گروگان گرفته شدن تولید توسط یک اختلال کوچک نیز جلوگیری می کند.
- تجزیه و تحلیلهای پیشبینیکننده: گلوگاههای احتمالی در زنجیره تأمین را شناسایی میکنند. این امر به کسبوکارها اجازه میدهد تا از تأخیرها جلوگیری کرده و مشتریان خود را به موقع در جریان امور قرار دهند.
صنعت تولید فرآیندی
تولیدکنندگان فرآیندی در صنایع بسیار منظمی فعالیت میکنند که در آنها ثبات فرمول، انطباق با قوانین و قابلیت ردیابی مواد خام بسیار مهم است. برخلاف تولید گسسته، صنایع فرآیندی بیشتر به تولید دستهای، عملیات جریان پیوسته و قابلیت ردیابی مواد خام متکی هستند.
موارد استفاده از مدیریت زنجیره تامین در صنعت تولید فرآیندی
-
- تضمین شفافیت زنجیره تأمین: دقیق و کارآمد بودن مدیریت دسته تولید (Batch) و فرمولها در عملیاتهای مقیاس بزرگ را تضمین می کند.
- نظارت بر موجودی با ارزش: از آن جایی که در صنعت تولید فرایندی برای تامین مواد خام و قطعات در اغلب مواقع باید هزینه زیادی صرف کرد؛ مهم است که همیشه مقدار کافی از مواد در انبار موجود باشد تا تولید متوقف نشود. از طرفی چون مواد گران هستند، نباید مقدار زیادی از آنها را بیهوده در انبار ذخیره کرد، چون باعث هدر رفتن سرمایه شرکت میشود.
نظارت لحظهای در مدیریت زنجیره تامین به حفظ این تعادل کمک می کند تا همیشه بهترین میزان از موجودی را در اختیار داشته باشیم.
-
- ردیابی انطباق با مقررات: معیارهای ایمنی، پایداری و استانداردهای خاص صنعتی را در فرآیند ادغام میکند تا از این موضوع اطمینان حاصل شود که شرکت به طور کامل به مقررات در حال تغییر پایبند است.
صنعت خردهفروشی و تجارت الکترونیک
انتظارات مصرفکنندگان در مورد تحویل سریع و انعطافپذیر (مثل تحویل در همان روز یا روز بعد)، زنجیرههای تأمین خردهفروشی را تحت فشار زیادی قرار میدهد. تا جایی که بدون برنامهریزی مناسب موجودی و لجستیک، خردهفروشان ممکن است با خطر و آسیب هایی چون عدم تعادل در داشتن موجودی و ناکارآمدی و ناکامی در فرایندها مواجه شوند.
موارد استفاده از مدیریت زنجیره تامین در صنعت خردهفروشی و تجارت الکترونیک
-
- ردیابی موجودی کالا در لحظه: به مدیران اجازه میدهد تا به طور عمیق به تجزیه و تحلیل دادهها از چندین کانال فروش به طور همزمان بپردازند. در نتیجه بتوانند سطح موجودی کالا را در طیف وسیعی از گزینههای خرید و در انواع روشهای خرید متعادل کنند.
- مدیریت هوشمند انبار و توزیع: امکان دسترسی به محصولات متنوعتر را با شرایط رقابتی تحویل در همان روز یا روز بعد فراهم میکند.
- برنامهریزی تقاضا با هوش مصنوعی: این ابزارها با تغییرات بازار سازگار میشود و تضمین میکند که خردهفروشان میتوانند به افزایش ناگهانی تقاضا یا نوسانات فصلی پاسخ دهند.
صنعت خودروسازی
صنعت خودرو با کمبود عرضه، خطرات ژئوپلیتیکی و زمان بر بودن تحویل قطعات حیاتی مواجه است. ناکارآمدی مدیریت زنجیره تامین در این صنعت میتواند منجر به توقف تولید، زیان های مالی و از دست دادن درآمد شود.
موارد استفاده از مدیریت زنجیره تامین در صنعت خودروسازی
-
- پلتفرم واحد و تحلیل داده:
مدیران زنجیره تأمین از یک پلتفرم یکپارچه، متمرکز و یکسان برای بهینهسازی شبکههای تأمینکنندگان و مدیریت بهتر تامین کنندگان استفاده میکنند. علاوه بر این، این پلتفرم یکپارچه به مدیران امکان پیش بینی بحران ها را نیز می دهد. به این صورت که به مدیران این امکان را می دهند تا با تحلیل دادههای پیشرفته (مثل بررسی دقیق آمارها و روندها)، احتمال وقوع بحرانهای بزرگی مانند کمبود قطعات حیاتی (مثل کمبود ریزتراشه در زمان پاندمی) را قبل از وقوع آن پیشبینی کرده؛ در نتیجه برای رویارویی با آن آماده شوند.
-
- برنامهریزی تولید پویا:
این قابلیت به مدیران این امکان را میدهد تا در شرایطی که عرضه مواد یا قطعات نوسان دارد؛ (به عنوان مثال در رسیدن یک قطعه کلیدی تاخیر ایجاد شده است) بتوانند:
-
- تولید را ثابت نگه دارند: یعنی تا حد ممکن، میزان خروجی نهایی کارخانه را ثابت نگه دارند.
- خیلی سریع سازگار شوند: یعنی در عین حال که برنامه تولید به سرعت تغییر جهت داده است؛ بتوانند خود را با شرایط جدید عرضه تطبیق دهند. به عنوان مثال بر تولید مدلی که قطعات آن در دسترس است تمرکز کنند.
با این روش، تاخیر اختلالات مانند کمبود قطعه، به حداقل میزان ممکن میرسد. در نتیجه کارخانه حتی در شرایط سخت نیز میتواند به فعالیت خود ادامه دهد.
-
- فناوری دوقلوی دیجیتال (Digital Twin)
به تیمهای مدیریت زنجیره تامین (SCM) اجازه میدهد تا طیف وسیعی از سناریوهای دنیای واقعی را شبیهسازی کنند. این امر باعث میشود این زنجیرههای تأمین که اغلب چندین میلیارد دلار ارزش دارند، انعطافپذیرتر و چابکتر شوند.
سخن آخر
می توان گفت هیچ عملیات و فرایندی در دنیا وجود ندارد که ما به اندازه زنجیره تامین به آن وابسته باشیم. خوشبختانه، فناوریهای پیشرفته و نرمافزارهای قدرتمند امروزی به اندازه کافی قدرتمند شدهاند. تا جایی که می توان با استفاده از آن ها شبکههای پیچیده زنجیره تأمین را در لحظه و بدون تاخیر، از یک سر تا سر دیگر، متحد و یکپارچه کرد. در عین حال نیز، یک دید کامل و لحظهای بر تمام فرآیندها داشته باشیم.
شما با داشتن یک استراتژی هوشمند و متناسب با صنعت و کسب و کار خود، میتوانید پیچیدگی بزرگ زنجیره تأمین خود را، از زمانی که شروع می شود تا درب منزل مشتریان، مدیریت کنید. این همان مدیریت زنجیره تامین است.
برای طراحی استراتژی زنجیره تامین متناسب با صنعت خود می توانید از خدمات تخصصی ما در حوزه مشاوره کسبوکار استفاده کنید. همچنین در دورههای شبیهسازی کسبوکار ما در مجموعه سیم بیزینس شرکت داشته باشید. ما در این دورههای شبیه سازی یک محیط کنترلشده و واقعی را برای شما فراهم میکنیم تا شما بتوانید مهارتهای تصمیمگیری در شرایط بحرانی (مانند کمبود مواد یا نوسانات تقاضا) را به صورت عملی تمرین کنید. در نتیجه زنجیره تأمین خود را برای چالشهای دنیای واقعی انعطافپذیرتر و کارآمدتر کنید.
